دکتر حسن دادخواه
استاد دانشگاه شهید چمران

پیشگفتار
در لا به لای سخنان رهبران و هواداران دو رویکرد سیاسی کشور ، یعنی اصول گرایان و اصلاح طلبان ،گهگاهی عبارت " اصول و ارزش های انقلاب " شنیده می شود.به ویژه در مبارزات کلامی میان این دو رویکرد سیاسی در صحنه رسیدن به قدرت ؛معمولا ٌ اصول گرایان ، خود را پایبند به "اصول و ارزش های انقلاب " می دانند و رویکرد دیگر یعنی اصلاح طلبان را به نادیده گرفتن ، زیر پا گذاشتن و سست کردن "اصول و ارزش های انقلاب " متهم می کنند.
      به رغم کاربرد فراوان عبارت "اصول و ارزش های انقلاب " ؛ این نگارنده تا کنون کوشش در خوری را برای شمردن ،روشن کردن وتحدید " اصول و ارزش های انقلاب " از سوی کاربران این عبارت ، ندیده است.
      این نوشته با هدف روشنگری از " اصول و ارزش های انقلاب اسلامی ایران " آماده گردیده و نویسنده کوشش کرده است تا به دور از جانبداری سیاسی ، میزان پایبندی و خدمت دو رویکرد سیاسی یاد شده را به " اصول و ارزش های انقلاب" به استناد عملکرد و اندیشه های سیاسی آن ها ، روشن نماید.

1-تعریف واژگان :
      " اصول " جمع اصل و به معنی "پایه" و" ریشه " می باشد.اصل هر چیز، در واقع "پایه " ، "ریشه" و سبب پایداری و استواری آن است.بر این پایه "اصول انقلاب " یعنی آنچه که انقلاب بر آن استوار شده  و پایه و ریشه و اسباب پایداری انقلاب گردیده است.
     "ارزش "یعنی آنچه که مورد نظر قرار گرفته و مطلوب است و قصد بر آن است تا به سوی تحقق آن حرکت شود.بر این پایه "ارزش های انقلاب" ؛یعنی اهداف، چشم اندازها و نیکویی هایی که قرار است که انقلاب اسلامی ایران برای تحقق آنها کوشش کند.

2-اصول  و ارزش های انقلاب کدامند ؟
      اصول و ارزش های انقلاب از میان مجموعه ی "انتظارات" مردم از انقلاب ،که در شعار های انقلاب نهفته است ، و "دستاورد های " انقلاب برای مردم که تا کنون محقق شده است ، به قرار زیر بیرون آورده شده است؛ واز آنجا که هر یک از اصول زیر قابل تجزیه و ترکیب می باشد لذا شمارش اصول و ارزش های انقلاب، می تواند در دیدگاه دیگران کمتر یا بیشتر بشود.

الف - رسیدن به آزادی های فردی و اجتماعی.
ب - توجه به کرامت انسان.
ج - احترام به حق انتخاب مردم.
د - استقلال (توان تصمیم گیری براساس مصالح خویش).
ه - گسترش همبستگی میان مردم.
و - زنده کردن اسلام اجتماعی.
ز - رفاه عمومی.
ح - شایسته سالاری ( ایجاد تناسب میان توان عقلی و اجرایی افراد با پست های و مسئولیت های آنان).
ت - تقویت بعد جهانی اسلام.
ی - تمرکز زدایی از قدرت و پاسخگویی کردن حاکمان.
ک - بزرگداشت مراسم و عبادات جمعی.
ل - خودیابی فرهنگی.

      با توجه به دوازده اصل  و ارزش یاد شده ، با نگاهی به اندیشه ها و عملکرد های دو رویکرد سیاسی کشور در زمان در دست گرفتن قدرت، می توان میزان پایبندی هر یک از گروه ها به اصول و ارزش های انقلاب را مورد سنجش و راست آزمایی قرار داد و نقش هر گروه سیاسی و اندیشه های آن را در توانمند سازی یا سست نمودن اصول و ارزش ها به قرار زیر از نظر گذراند.
3-    معیاری برای راست آزمایی گروه های سیاسی در پایبندی به اصول انقلاب

الف - بخش اجتماعی و سیاسی :
       اصولی مانند رسیدن به آزادی فردی و اجتماعی مردم، توجه به کرامت انسان ، احترام به حق انتخاب مردم ، شایسته سالاری ، تمرکز زدایی از قدرت و پاسخگو کردن حاکمان را می توان در بخش اجتماعی و سیاسی جای داد.طبعا ٌ هر فرد ، گروه و اندیشه سیاسی ای که پس از حضور در قدرت،به آزادی فردی و اجتماعی مردم احترام بگذارد و حق انتخاب آنان را محدود نکند و خود را نسبت به وضع مردم پاسخگو بداند ؛ به اصول و ارزش های انقلاب پایبند است.

ب- بخش اقتصادی:
      اصولی مانند استقلال ، رفاه عمومی را می توان در این بخش جای داد.هر فرد ،گروه و اندیشه سیاسی ای که پس از رسیدن به قدرت ،بتواند زیر ساخت های تولید را فراهم کند، سر مایه های خارجی و داخلی را به خدمت کشور در آورد، رتبه ایران را در میزان تورم، تولید نا خالص و دیگر شاخص های اقتصادی بهبود بخشد طبعا ٌ به اصول و ارزش های انقلاب اهتمام ورزیده است.

ج -بخش فرهنگی:
       اصولی مانند گسترش همبستگی میان مردم،خودیابی میان مردم ، خودیابی فرهنگی، بزرگداشت مراسم و عبادات جمعی و تقویت اتحاد میان مسلمان را می توان در بخش فرهنگی گنجاند.طبعا ً هر فرد ،گروه و اندیشه سیاسی ای که پس از قرار گرفتن در چرخه قدرت بتواند زمینه افزایش علاقمندی مردم ایران را به زندگی در کشورشان  فراهم آورد،از آمار فرار مغز ها بکاهد،بدون بهره گیری سیاسی از مراسم و عبادات جمعی ،چنان کند تا مردم با عشق قلبی در مراسم شرکت کنند، جایگاه ایران را در میان کشور های مسلمان تقویت کند و با سخت گیری های نا معقول در زمینه های گوناگون ، غرب را در دیدگاه جوانان کعبه آمال نکند، قطعا ٌ و بی تردبد اصول و ارزش های انقلاب را توانمند ساخته است.
بر این  پایه :

1-    خانه نشین کردن و محدود کردن منتقدان دلسوز انقلاب.
2-    جلوگیری غیر قانونی از حضور منتقدان و رقیبان دوستدار انقلاب در چرخه قدرت.
3-    ایجاد محدودیت های سلیقه ای در عرصه های فرهنگی ،هنری و اصلاع رسانی.
4-    اجرای طرح های ناپخته و عجولانه اقتصادی و ویران کردن زیر ساخت های مدیریتی کشور.
5-    ترویج تملق ، خرافه و اعتقادات ناهماهنگ با آموزه های روشن دینی.
6-    محدود کردن حق مردم در انتخاب نمایندگان مجلس شورای اسلامی و حذف منتقدان دلسوز و متعهد در مرحله ی پیش از اعلام نام داوطلبان.
7-    نادیده گرفتن نظر کارشناسان ، مردم، نخبگان و تکیه بر نظرات خود (خودکامگی) و ... نمی تواند براساس اصول و ارزش های انقلاب اسلامی باشد.