تقدیم به استاد جهانمیر پیش بین
دکتر حسن دادخواه

در دهه اخیر ،اصطلاح "اصلاح طلبی " ،هم زمان با دوره اول ریاست جمهوری جناب آقای خاتمی ،بار دیگر وارد ادبیات سیاسی مردم ایران شد. ازآنجا که این دوره ،با به قدرت رسیدن اصلاح طلبان در دو قوه مجریه ومقننه کشور همراه بود ، زمینه ها برای پایدار شدن این باور نادرست ،که اصلاح طلبی تنها با به قدرت رسیدن ، معنا می یابد ،فراهم آمد.

بر این پایه بود که لایه هایی از جانبداران اصلاحات ،تمام کوشش خود را در راستای دست یازیدن به قدرت در قالب نمایندگی مجلس شورای اسلامی ،عضویت در شورای شهر واداره پست های اجرایی به کار گرفتند .
آنچه که سبب گردید تا این باور نادرست ،فراگیر شود ، اهداف نخستین و بلند جنبش اصلاح طلبی بود که چشم انداز خویش را ، اصلاح ساختار سیاسی نظام ، بهره گیری از ظرفیت های قانون اساسی ، تحقق آزادی های

اجتماعی برای مردم وپاسخگو نمودن کانون های قدرت در کشور،قرارداده بود ، زیرا دست یابی به این اهداف ،جز با جا گرفتن در زنجیره قدرت ، غیر ممکن به نظر می رسد.
ناگفته نماند که برخی اختلافات داخلی جبهه اصلاح طلبان ،بر آمده از همین پیشی گیری از یکدیگر در رسیدن
به کانون های قدرت وسهم خواهی های سیاسی وقومی بود.
ولی واقعیت این است که اهداف بلند اصلاح طلبی تنها در چشم انداز های سیاسی یاد شده نمی گنجد ودامنه آن چنان گسترده است که بستر های فرهنگی ، تربیتی وآموزشی را نیز فرا می گیرد.

بر این پایه است که می توان ادعا نمود پیاده کردن اصول اصلاح طلبی ودست یافتن به چشم اندازهای ارزشمند آن ، حتی در برهه های خسوف سیاسی اصلاح طلبان وبیرون ماندن آنان از چرخه قدرت ،دور ازانتظار نیست .
اگر ادعای بالا را بپذیریم ،خود به خود شرایط متصف شدن به صفت نیک ومسئولیت آور "اصلاح طلبی " ، برای افراد و گروههای سیاسی بسی دشوارتر  می گردد، زیرا از آن پس ، هیچ گروهی نمی تواند تنها به دلیل دراختیار داشتن پست اجرایی یا جانبداری لفظی از اصلاح طلبی وبدون داشتن توانایی های علمی و نیکی های اخلاقی ورفتاری ، خود را اصلاح طلب بداند .

با اندکی درنگ بربستر های غیر سیاسی جنبش اصلاح طلبی ، می توان زمینه های گوناگون وظرفیت های فراموش شده ای را یافت که بطور یقین پیروزی فرد اصلاح طلب در هر کدام ،نه تنها کمتر ازپیروزی در بسترهای سیاسی نیست ، که ماندگاری تاثیرات ،شعاع نفوذ وهماهنگ بودن آن با آموزه های دینی بیشتر است .

در این نوشتار به چند نمونه از بسترهای یادشده به طور گذرا اشاره می گردد:
1- بالا بردن سطح آگاهی های علمی خود از راه مطالعه دنباله دار.
2- آگاهی بخشیدن به دیگران به شکل نوشتاری وگفتاری .
3- تقویت روحیه قانون مداری در خود ودیگران درهر سطح .
4- رعایت انضباط فردی ،شغلی واجتماعی .
5- برقراری وگسترش دوستی وروابط غیر سازمانی با دیگران .
6- مشارکت در فعالیت های جمعی وخیر خواهانه .
7- اصلاح روش ها در سطوح اداری وآموزشی متناسب بامسئولیت واختیار فرد درجامعه .
8- امید وار بودن ودمیدن روح امید واری در دیگران .
9- رعایت ادب واحترام در برخوردهای فردی با دیگران .
10- تقویت روحیه دین داری در خود وشرکت درعبادات جمعی .
11- رعایت قواعد وملزومات مردم سالاری در هر سطح .

با نگاهی به بندهای بالا ،به نوعی ضعف ها وکاستی های اصلاح طلبان چه در دوره حضور ایشان درقدرت وچه در دوره بیرون ماندن آنان از قدرت را می توان شناخت ،زیرا به باور نگارنده ، هر یک از کاستی های فردی وجمعی اصلاح طلبان را می توان دردوری گزیدن آنان از بند های یاد شده ومانند آن ، دانست .

در پایان این نوشتار باید نسبت به آن دسته از دوستان ویاران اصلاح طلب ،که درهر شرائط سیاسی ،لحظه ای از کوشش در گسترش وترویج اصول اصلاح طلبی دست برنداشتند،ادای احترام نمود ودر واقع ایشان را اصلاح طلب حقیقی دانست .