دکتر حسن دادخواه ، دانشیار دانشگاه شهید چمران اهواز

در روزهای اوج وپرشتاب دفاع مقدس، به یاد دارم که شبی ، برنامه ای با سبکی نو درباره رزمندگان ازسیما پخش شد ومورد پذیرش گرم بینندگان قرارگرفت . آن برنامه با دیگر برنامه هایی که پیرامون جنگ وجبهه تا آن زمان پخش شده بود؛ کاملا متفاوت بود.

  درآن برنامه ، گزارشی از اوقات فراغت وشادی وشوخی رزمندگان پخش گردید . آنان، درحالی که می خندیدند وآواز می خواندند ، درکنار برکه آب، برهمدیگر آب می پاشیدند. حال آنکه گزارش های پیشین سیما ، رزمندگان را همواره مشغول به نماز ونیایش وگریستن نشان می داد.

  درتعطیلات عید نوروز وآغاز سال نو ، که گروه های زیادی از مرد م در خانه نشسته اند وبخشی از وقت خود را به تماشای برنامه های سیما می گذرانند ؛ انتظار می رفت که برنامه ریزان وبرنامه سازان رسانه ملی با پیش بینی و بهره گیری از تجربه های سال ها ی گذشته، برنامه های شاد وفرح بخشی را برای جمعیت بینندگان ، فراهم کنند.

ولی افسوس که چنین نشد وپیش فرض ها ی سیاست گذاران سیما وملاحظات غیر موجه ونادرست برنامه سازان آن؛ سبب گردید تا برنامه ها ی نوروز 88 مانند برنامه های سراسر سال ، فاقد روح شادی بخش ونشاط آور شود. برای نمونه بخش قابل توجهی از برنامه ها در بهترین ساعت ها، به گزارش از بازدید های راهیان نور از جبهه ها ، خواندن دعا ونیایش ونماز ، گریستن بر مزار ویادمان های شهیدان عزیز وپخش مکرر سخنان بلند پایگان نظام اختصاص داده شده بود .

  به باور نگارنده ، تکیه برتولید وپخش این دست از برنامه ها در روز های آغازین سال  ، که همگی در جای خود مفید می تواند باشد، برآمده از پیش فرض هایی به قرار زیر است:

1- بینندگان سیما، هیچ نسبتی با انقلاب واسلام ندارند وحالا که مشغول تماشای برنامه هستند ؛ بهتر است که  ارزشهای انقلابی ودینی هم به آنان یاد آور ی شود.
2- شادی و خنده موجب فراموش کردن خدا و روز رستاخیز و مقدمه ای برای گناه کردن است . بنابر این نباید اجازه داد  تا اوقات فراغت واستراحت مردم ، تنها به شادی بگذرد .
3- ترویج شادی و نشاط موجب وهن ارزشهای دینی وانقلابی وایثارگری رزمندگان می شود . از این رو پخش ایثار گری رزمندگان ، راهی برای جلو گیری از وهن ارزشهاست .

ولی ملاحظات غیر موجه ونادرست برنامه سازان را می توان اینگونه برشمرد:
1- برای جلب نظر مقامات دینی کشور،  لازم است که میزان پخش این گونه برنامه ها زیاد باشد .
2- برای اسلامی نشان دادن سیما ومتعهد قلمداد شدن مسئولان سیما ، بایستی این گونه برنامه ها ، پررنگ وبرجسته باشد .
    واقعیت این است که هزینه سنگین اقدام بر اساس این پیش فرض ها وملاحظات نادرست ،  جز کاستن ازتعداد بینندگان سیما وافزودن بر شمار استفاده کنندگان از برنامه های ماهواره ای و در تقابل نشان دادن ارزشهای انقلاب واسلام با " شادی وشیرینی" چیز دیگری نیست .

آیا به راستی فرزندان سیاست گذاران وبرنامه سازان سیما ، این برنامه ها را تماشا می کنند؟  آیا سیاست گذاران وبرنامه سازان سیما ، این برنامه ها را از سر رفع تکلیف و ناچاری می سازند یا به محتوای آن اعتقاد نیز دارند ؟
آیا روزهای تعطیل نوروزی ، زمان مناسبی برای پخش برنامه های معنی گراست؟  آیا ارزیابی علمی ونظر سنجی بی طرفانه ای  درباره میزان تاثیرگذاری این برنامه ها ، از سوی یک موسسه مستقل تاکنون انجام شده است؟
میزان اعتماد به مصاحبه های خود ساخته سیما در این باره تا چه اندازه می باشد؟ پاسخ به پرسش های بالا می تواند تا حدودی مقدمه بررسی وخرده گیری سازنده از  این رسانه را فراهم آورد ومیزان پذیرش مردم از برنامه ها را بیشتر کند .