آرش کامرانی

چند ماه مانده به پایان دوره ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد، مساله انتخابات بخش اعظم فضای سیاست داخلی کشور را درگیر مسایل مربوط به خود کرده و مردم نیز در پیچ وخم آشفته بازار دو اردوگاه اصلاح طلب و اصولگرا و همچنین تنوع و تعدد کاندیدای شناخته شده و ناشناخته رفته رفته در تدارک تصمیم گیری و انتخاب اصلح قرار می گیرند.
 
حضور یا عدم حضور چهره ای به نام خاتمی به عنوان شخصیتی که می تواند پتانسیل کافی برای پیروزی بر حریف را داشته باشد مساله ای است که امروز در کارزار انتخاباتی به نوبه خود قابل تامل و بحث می باشد و نکته ای که تقریبا در اکثر جناح های سیاسی مورد اجماع بوده، تاثیر مستقیم حضور خاتمی بر چگونگی شکل گیری انتخابات آتی، آمدن یا نیامدن برخی چهره ها به واسطه حضور خاتمی، تعدد یا وحدت کاندیدای جناح ها و نتیجه انتخابات می باشد.
 
در همین راستا می توان به سه موضع اصلی در مورد کاندیداتوری خاتمی اشاره کرد که طبیعتاً موضع اول (حامیان) جریان مدافع کاندیداتوری خاتمی هستند که بر محوریت نجات ملی و خروج از مشکلات امروز جامعه تاکید کرده و اصلاحات را به مثابه روشی برای مملکت داری پسندیده تر ارزیابی می کنند و اصولاً نماد این گفتمان را در چهره خاتمی به عنوان فردی که هم قابلیت اجماع دارد و هم دغدغه شورای نگهبان را نخواهد داشت می بینند، اما موضع دوم (مخالفان) شامل بخشی از اصولگرایانی است که مرز مشخصی با اصلاحات و نماد آن دارند و از احمدی نژاد حمایت می کنند و یا اصولگرایانی که گرچه منتقد وضع موجود و دولت فعلی هستند اما درهر صورت احمدی نژاد را بر خاتمی ترجیح می دهند و یا برخی اصلاحاتیون که در کنار شیرینی فرض پیروزی خاتمی به تلخی فرض شکست او نیز می اندیشند و حضور خاتمی را در نگاه کلی تر به صلاح آینده جنبش اصلاحات نمی دانند.
 
بالاخره سومین موضع (طراحان) نیز یا خویش مدعی کرسی ریاست جمهوری هستند یا در سطح کلان، طرح وحدت ملی، ائتلاف درون جناحی یا عبور از احمدی نژاد را مطرح می سازند. روی هم رفته این بحث ها و تحلیل های متواتر که این روزها مطبوعات و احزاب را مستقیم و مردم را غیر مستقیم تحت تاثیر قرار داده است متاسفانه تا پای صندوق رای و روز انتخابات بیشتر نمی رود و جوشش و شوق این رقابت و نتیجه آن مانع بحث های اصلی تر یعنی مسایل مربوط به فردای روز انتخابات شده است، این که آیا در این بحران اقتصادی جهانی که به مرور زمان به کشور ما نیز سرایت می کند، برای اقتصاد پویا برنامه ای مدون تدارک دیده شده است؟

آیا اصولاً چشم انداز روشنی برای فردای پیروزی احتمالی در زمینه های سیاسی و فرهنگی پیش بینی گردیده و... . متاسفانه گویی برخی سیاست های نادرست داخلی یا اقتصادی دولت فعلی باعث شده فعالیت های انتخاباتی، تنها به عبور از مقطع فعلی منعطف شود و اصولاً پیش آمد تعابیری نظیر نجات ملی، وحدت ملی، دولت ائتلافی و... از خواستگاه چنین دیدگاهی است و توجه بیش از حد به این قسمت و دمیدن بر تنور آمدن خاتمی ما را از قسم دوم و اهـــم آن یعنی فردای قدم گذاردن بر پاستور غافل نموده است.
 
اما به نظر می رسد در این میان شخص خاتمی خود بیشتر به این مساله واقف است و فردای روز انتخابات به فردای آن می اندیشد و بیان دغدغه هایش نیز نشان از این مساله دارد، با این تفاسیر دو دغدغه اصلی که شخص خاتمی بارها آن را مطرح کرد قابل درک است و علی الخصوص همراهی ارکان نظام با وی به عنوان مساله ای که برای پیشبرد اهداف مهم است از اهمیت بالایی برخوردار است.

مرور تاریخ 8 سال اصلاح طلبی (پارلمانی و اجرایی) و انواع و اقسام مشکلات و کارشکنی ها، از توقیف مطبوعات و کثرت محبس فعالان سیاسی گرفته تا کوی دانشگاه و ترور مشاور رییس جمهوری، از ضرب و شتم وزرا تا قتل های زنجیره ای، از چراغ و کنفرانس برلین تا ابطال صندوق های مجلس ششم و هزاران معضل ریز و درشت، امروز و اکنون پیش نظر ماست، خاتمی اگر تردید دارد و اگر دغدغه حمایت ارکان دارد دلیلش را باید در آن تاریخ ها جستجو کرد و اگر وی لحظه ای ظن قوی یافته که با حضورش همان فضای خشونت احیا خواهد شد باید به او در نیامدن و تردید حق داد، مگر می توان از او انتظار داشت که لوایح دوقلو را فراموش کند و یا با وجود سیل مشتاقین کاندیداتوری زهر تعدد کاندیدا را به تن بزند و بی پروا پای در این میدان بگذارد.

البته باید گفت این مشکلات برای تردیدها لازم، اما برای نیامدن و خالی کردن صحنه کافی نیست زیرا اولا ًبخش عظیمی از کارشکنی ها امروز و به سبب عملکرد دولت نهم و تجربه چهار ساله اصولگرایان ماهیت اعتراضی خود را از دست داده است و طبیعتاً جو عمومی که امروز به نامه نوشتن ریاست جمهوری ایران به سران ایالات متحده عادت کرده است و یا سخنانی مانند دوستی با ملت اسراییل را به گوش آشنا می بیند برای مصاحبه با شبکه خبری آمریکایی کفن نخواهد پوشید و ثانیاً ماندن و اصرار بر سر مواضع به حق و صحیح از راه حل های دیگر مقابله با کارشکنی ها است که اخیراً خاتمی در دانشگاه تهران به این موضوع و خلا آن در تجربه هشت ساله اشاره داشت.

به هر حال در پایان باید گفت در مقطع فعلی جماعتی از مردم مشتاق تحول، به وی و حضورش دل بسته اند و هر آنچه عطش آنها برای خروج از وضعیت فعلی قابل درک است دغدغه ها و تردیدهای خاتمی نیز محترم خواهد بود